Rahim İçi Polipler (Endometrial Polip)
Op. Dr. Murat Karayel | Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Denizli
Rahim İçi Polip (Endometrial Polip) Nedir?
Endometrial polip, rahim iç zarından (endometrium) kaynaklanan, tek başına veya birden fazla olabilen küçük doku uzantılarıdır. Bir kısmı sapla tutunurken bir kısmı daha geniş bir tabana sahip olabilir. Boyutları birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişebilir.
Polipler büyük çoğunlukla iyi huyludur. Bazılarında hiçbir belirti görülmez ve rutin ultrasonografi sırasında tesadüfen saptanır. Ancak kanama şikayetleri veya doğurganlık değerlendirmesi nedeniyle ortaya çıkan olgular da sık karşılaşılır.
Polipler Neden Oluşur?
Kesin neden tam olarak bilinmemekle birlikte, östrojen etkisinin endometrial hücre çoğalmasını uyardığı düşünülmektedir. Risk faktörleri arasında şunlar yer alır:
- İleri yaş ve perimenopoz dönemi
- Obezite
- Yüksek tansiyonu tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlar
- Tamoksifen kullanımı (meme kanseri tedavisinde)
- Kalıtsal yatkınlık
Belirtiler ve Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Pek çok polip belirti vermez. Belirtiler ortaya çıktığında en sık şunlar görülür:
- Adet dönemleri arasında düzensiz ara kanama veya lekelenme
- Normalden yoğun veya uzun süren adet kanaması
- Cinsel ilişki sonrası kanama
- Menopoz sonrası vajinal kanama
- İstem dışı hamile kalamama veya tekrarlayan erken gebelik kaybı
Bu şikayetlerden herhangi birini yaşıyorsanız ya da rutin ultrasonda polip saptandıysa değerlendirme için başvurabilirsiniz.
Tanı Süreci Nasıl İlerler?
Polipler çoğunlukla transvajinal ultrasonografi ile fark edilir. Ancak kesin tanı ve polip tipinin belirlenmesi için histeroskopi gereklidir:
- Transvajinal ultrasonografi: Rahim içindeki kitlesel görünümü gösterir; özellikle adet döngüsünün belirli fazlarında daha belirgin izlenir.
- Sonohisterografi (su bazlı ultrason): Rahim içine az miktarda sıvı verilerek poliplerin ultrasonla daha net görülmesini sağlar.
- Histeroskopi: Tanının altın standardıdır. Polip doğrudan görülür ve aynı seansta alınabilir.
Tedavi: Histeroskopik Polipektomi
Semptomatik polipler veya doğurganlık değerlendirmesinde sorun yarattığı düşünülen polipler için histeroskopik polipektomi önerilir. İşlem karına kesi yapılmadan gerçekleştirilir:
Rahim ağzından ince bir kamera (histeroskop) sokularak rahim içi görsel olarak incelenir. Polip, özel aletlerle kesilip alınır ve patolojik incelemeye gönderilir. İşlem genellikle 15–45 dakika içinde tamamlanır.
- Küçük polipler lokal anestezi veya sedasyon ile yapılabilir
- Daha kapsamlı olgularda genel anestezi tercih edilebilir
- Aynı gün ya da ertesi gün taburculuk sağlanabilir
- Günlük aktivitelere 1–2 gün içinde dönülebilir
Alınan tüm polip örnekleri patoloji laboratuvarına gönderilerek incelenir. Bu adım, nadir de olsa atipik hücre değişikliklerini dışlamak açısından önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Polip kansere dönüşür mü?
Endometrial poliplerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak alınan her polip patolojik incelemeye gönderilir; bu sayede herhangi bir atipik değişiklik erken aşamada saptanabilir.
Polip tedavi edilmezse ne olur?
Küçük ve belirti vermeyen polipler zaman zaman kendiliğinden gerileme gösterebilir. Ancak semptomatik ya da doğurganlık açısından sorun yaratan poliplerde tedavi değerlendirmesi gerekir.
Polipektomi sonrası hamile kalabilir miyim?
Polipektomi, implantasyonu zorlaştırdığı düşünülen bir faktörün ortadan kaldırılmasını sağlayabilir. Ancak doğurganlık değerlendirmesi bireysel olarak yapılmalıdır.
İşlem sonrası ne gibi belirtiler olabilir?
İşlem sonrası birkaç gün hafif kanama, lekelenme veya kramp hissi olabilir. Ağır kanama, ateş veya kötü kokulu akıntı gibi durumlar hekiminize bildirilmelidir.
Polip tekrar çıkar mı?
Endometrial polipler alındıktan sonra bir kısmında yeniden oluşabilir. Altta yatan hormonal faktörler takip döneminde değerlendirilerek bireysel bir izlem planı oluşturulur.
Ameliyat öncesi hazırlık gerekli midir?
Histeroskopi öncesi hekiminiz size adet döngünüzün hangi fazında işlem yapılacağını bildirecektir. Genel anestezi planlandıysa standart açlık süresi uygulanır.
Histeroskopik polipektomi ağrılı mıdır?
Kullanılan anestezi yöntemine bağlı olarak işlem sırasında çoğu hastada ağrı hissedilmez. İşlem sonrası hafif kramp olabilir; bu durum genellikle kısa sürede geçer.
Menopoz sonrası polipler daha mı tehlikeli?
Menopoz sonrası dönemde saptanan polipler, bu dönemde herhangi bir vajinal kanama ile birlikte görüldüğünde daha dikkatli değerlendirme gerektirir. Patoloji incelemesi her olguda yapılır.
Sadece ultrasonla takip yeterli midir?
Semptom vermeyen küçük polipler bazı olgularda ultrasonla izlenebilir; ancak histeroskopi hem tanı hem tedavi imkânı sunduğundan pek çok vakada tercih edilir.
Denizli'de histeroskopik polipektomi nerede yapılır?
Op. Dr. Murat Karayel, Denizli Odak Hastanesi'nde histeroskopi ve endometrial polipektomi işlemleri gerçekleştirmektedir.